Kütahya Dumlupınar Üniversitesi (DPÜ) Öğretim Görevlisi Dr. Salih Aytemur, Türk tarihinin en önemli figürlerinden biri olan Evliya Çelebi’ye dair literatürü kökten değiştirecek yeni belgelere ulaştığını açıkladı. Aytemur’un araştırmasına göre Evliya Çelebi’nin sadece bir gezgin değil, bir devlet adamı olduğu ortaya çıkarıldı.
ÜST DÜZEY BÜROKRAT VE SAVAŞÇI
DPÜ Öğretim Görevlisi Dr. Aytemur, Osmanlı arşiv vesikalarına dayanan bu yeni keşifleri, III. Uluslararası Eskişehir Kongresinde bildiri olarak sundu. III. Uluslararası Eskişehir Kongresi’nde sunulan araştırmaya göre, Evliya Çelebi’nin sanılanın aksine profesyonel bir hesap uzmanı, üst düzey bürokrat ve savaşçı olduğu ortaya çıktı.
“SEYAHATLERİ DEVLET GÖREVİ KAPSAMINDAYDI”
Dr. Salih Aytemur’un Osmanlı arşiv vesikalarına dayanarak gün yüzüne çıkardığı çarpıcı bilgiler bulunuyor. Eskişehir Anadolu Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi’nde düzenlenen kongrede konuşan Aytemur, elde edilen belgelerin Evliya Çelebi araştırmalarına yeni bir boyut kazandıracağını ifade etti.
Evliya Çelebi’nin sanılanın aksine yalnızca bir gezgin olmadığını, devlet tarafından görevlendirilen bir bürokrat olduğunu dile getiren Aytemur, şunları kaydetti: “Ulaştığım tarihi vesikalar ilk kez gün yüzüne çıkan bilgilerdir. Evliya Çelebi, seyahatlerini sadece gezmek ve yazmak için değil, üstlendiği devlet görevleri kapsamında gerçekleştirmiştir. Hesap uzmanı olmasının yanı sıra savaşçı ve cengâver bir kişiliğe sahiptir. Ulaştığımız bu vesikalar, onun sanılandan çok daha derin bir bürokratik kimliğe sahip olduğunu kanıtlıyor.”
HAZİNEDEN SORUMLU ÜST DÜZEY BÜROKRAT
Araştırmalar sonucunda, Evliya Çelebi’nin asıl adının Mehmed olduğu, seyahatnamesinde kullandığı “Evliya Çelebi” isminin ise müstear-takma olduğunu belirten ve Uyvar’da bulunduğu döneme ait Osmanlı arşiv belgelerinde Evliya Çelebi’nin adının “Uyvar Defterdarı Şeyhi Mehmed” olarak geçtiğini tespit ettiğini açıklayan Dr. Aytemur, ayrıca Uyvar sonrası İstanbul’a döndüğünde Hazine-i Birun Defterdarı olarak, yani devlet hazinesinden sorumlu üst düzey bir bürokrat olarak görev yaptığının da belgelerle ortaya konulduğunu söyledi.
Belgelerde Evliya Çelebi ile Şeyhi Mehmed’in dönem ve bazı kişisel özelliklerinin örtüştüğünü kaydeden Aytemur, Uyvar’da savaş sırasında gösterdiği yararlılıklar nedeniyle Serdar Ali Paşa tarafından kendisine ve maiyetindekilere Kütahya’da bazı zeametler-topraklar verildiğini de belirtti.
TARİH YAZIMI YENİDEN ŞEKİLLENİYOR
Dr. Aytemur, bu çalışmanın Evliya Çelebi’nin kimliği ve devlet görevine dair yeni tartışmaların önünü açacağını ve tarih araştırmalarına yeni bir çalışma alanı kazandıracağını ifade etti.
Aytemur, söz konusu araştırmasının ayrıntılarının makale olarak yayımlanacağını da sözlerine ekledi. HABER MERKEZİ
