İsrail Başbakanı Netanyahu’nun iddialarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Süleyman Kızıltoprak, “Kudüs bizimdir” gibi vurgular aslında hem içi boş hem de mevcut gerçeklere uymayan iddialardır” dedi.
Soykırımcı İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, Türkiye’nin ısrarlı taleplere rağmen vermek istemediği Siloam yazıtına ilişkin iddialarına tarih profesörleri açıklık getirerek iddiaların gerçek dışı olduğunu bildirdi.
Tarih Profesörü Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Süleyman Kızıltoprak, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Kudüs bizimdir” gibi vurgular aslında hem içi boş hem de mevcut gerçeklere uymayan iddialardır” dedi.
Türkiye’de Osmanlı Devleti devrinden itibaren başlayan arkeolojik çalışmalar sayesinde çok önemli yazıtlar, tabletler bulunduğunu, bu eserlerin önemli bir kısmının İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde sergilendiğini hatırlatan Kızıltoprak, şunları söyledi: “Bu minvalde 1880 yılında Kudüs’te Hezikyel Tüneli içinde bulunan Şiloah yazıtı bölge tarihiyle ilgili kuşkusuz bir öneme sahiptir. Bu yazıtta 6 satırlık bir metin söz konusudur. Bu yazıtta geçen olay eski ahitte Kral Hezekiya döneminde geçen Asur kuşatmasına dair, bilgiler içerdiğine dair yorumlar vardır. Şiloah yazıtı çıkarılırken maalesef kırılmıştır ve 1882 yılında İstanbul’a getirilerek Müze-i Hümayuna teslim edilmiştir ve bugün İstanbul’da Arkeoloji Müzesi’nde korunmaktadır.”
Elde edilen yazıtın İsrail tarafından istendiğini ancak her defasında ret cevabı verildiğini dile getiren Kızıltoprak, “Özellikle 1998 yılında İsrail Başbakanı Netanyahu dönemin başbakanı Mesut Yılmaz’dan bu yazıtı istemiştir. Ancak başbakan Mesut Yılmaz bu yazıtını verilmesini kabul etmemiştir. Daha sonra değişik dönemlerde Türkiye’nin Kudüs’teki büyükelçileri vasıtasıyla da İsrail bu yazıtı resmen istemiştir ama her seferinde ret edilmiştir. En 2022 yılında İsrail Cumhurbaşkanı Türkiye’ye gelerek bu yazıtı resmen istemiştir. Ancak yeni bir ret cevabıyla karşılanmıştır” dedi.
Söz konusu yazıtın bulunduğu dönemde Kudüs’ün Türk sınırları içinde yer aldığını da hatırlatan Kızıltoprak, şöyle devam etti: “Bu yazıt Türk devleti sınırları içinde yer alan, 1880’de Kudüs’ün yakınlarında bulunmuştur. O gün İsrail diye bir devlet söz konusu değildir. Bölge tarihine ilişkin çalışmalar sadece İsrail için değil Türkiye için de çok önemlidir. Kudüs’ün statüsü, kimliği, kime ait olduğu gibi hassas konularda bu tür arkeolojik belgeler söylemsel araç olarak önem kazandığı düşünülüyor. Kültürel miras ve mülkiyet talepleri bakımından da bir görüş ortaya çıkıyor. İsrail tarafının bu talepler bakımından hem Türkiye ile diplomatik ilişkilere dair bir baskı yaratma hem de uluslararası toplum nezdinde kültürel miras konusunda ne kadar duyarlı olduklarını gösterme amacı da taşıyor. Ancak İsrail kadar Türk kamuoyu da bu konuda oldukça duyarlıdır. İsrail başbakanının iç kamuoyunu yönlendirme gayreti de söz konusu olabilir. Çünkü bu yazıtı gündeme getirirken Türkiye ile olan ilişkilerinin oldukça hassas olduğu, halk desteğini kaybettiği bir dönemde ulusal ruhu pekiştirme amacı güden ve kendisine bir meşruiyet amacı güden bir söylem diye karşımıza çıkıyor.”
Netanyahu’nun “Kudüs bizimdir” söylemlerinin içinin boş olduğunu da vurgulayan Kızıltoprak, “Kudüs bizimdir” gibi vurgular aslında hem içi boş hem de mevcut gerçeklere uymayan iddialardır. Uluslararası hukuk ve eser iadesi tartışması başlatarak Türkiye’ye karşı yeni bir ön alma gayreti de söz konusu olabilir. Halbuki dünyadaki bu tür eserlerin iadesi konusundaki kurallar bellidir. Bu kurallara göre Türkiye’nin bu yazıta sahip çıkması en doğal hakkıdır. Bu yazıtın Osmanlı döneminden beri Türkiye’de olduğunu ve o dönemde Kudüs’ün Osmanlı dönemi hukuki sınırları içinde bulunduğunu, konunun bir mülkiyet hakkı ve mülkiyet hukuku tartışmalarının dışında olduğunu haklı olarak vurguluyor. Bu bakımdan Türkiye Cumhuriyetinin bu yazıta sahip çıkması aslında bölge tarihine, kültürüne ve bölgenin kimliğine sahip çıkması anlamına geliyor” diye konuştu.
MUSTAFA DEMİRBAŞ
